Нюур хуудаһан

Хэншье нэмэрилжэ болохо сүлөөтэ нэбтэрхы толи
Википеэдидэ морилжо хайрлыт!

2024 оной 07 һарын 31 үдэртэ Буряад хэлэнэй
Википеэдиин хубилбарида 2831 үгүүлэл байна.
Гар утаһанай хубилбари

Намтар Түүхэ Ниигэм Соёл Эрдэм ухаан Газар зүй Шажан мүргэл Тамир Улас түрэ Хэлэн
Буряад-Монгол

Шэлэгдэмэл үгүүлэл

Тарас Шевченко ; (украин : Тарас Григорович Шевченко ; 1814 оной 3 һарын 9 , Морынци — 1861 оной 3 һарын 10 , Санкт-Петербург хото) — Украинын үндэһэтэнэй шүлэгшэ , зурааша , хубисхалша демократ. Шевченко болбол — украиншуудай арадай шүлэгшэ. Шевченко хадаа шэнэ, украин удха зохёол үндэһэ һуури табигша мүн. Эзэн хаанай уралигай академиин академик (1860).

Тэрээнэй гайхамшагта ажал хэрэгүүд Украинын соёлой хүгжэлтэдэ мүнөөшье хүрэтэр айхабтар ехэ нүлөө үзүүлһээр. Олохон уран зохёолшод, композиторнууд, зүжэгшэд болон хүгжэмшэд Шевченкын гэгээн бэлигые үльгэр жэшээ болгодог юм.

(бүрин эхеэр уншаха )

Шэлэгдэмэл зураг
Кинкаку-дзи гү, али Алтан танхимай сүмэ . Киото , Япон Улас .

Википеэди амар мэндэ!

Буряад Википеэдидэ таатай морилогты! Хэншье оролсожо баяжуулжа болохо, хамагай баялиг, олон хэлэн дээрэхи нэбтэрхы толиин түһэл, нэбтэрхы толи. Тухайн мэдээлэлые өөршэлхэ, баяжуулха боломжо хүн бүридэ нээлтэтэй байдаг. Энэнь өөрын мэдэлгэ бусадтай хубаалсаха үргэн боломжые хүн бүридэ олгожо байна ха юм. Википеэди нэбтэрхы толи бэшэгынь GNU cүлөөтэ баримта бэшэгэй лицеэнзитэй , энэнь сүлөөтэ агуулгатай бидэнэй һайн дуранай оролсоотойгоор баяжаха нэбтэрхы толи юм. Хэрхэн хуудаһа заһабарилха бэ? Тогтомол табигдадаг асуулта зэргые уншажа гү, али Элһэтэй хайрсаг хэһэгтэ заһабари хэжэ оролсожо үзэгты! Энэ түһэл анха англи хэлээр 2001 оной 1 һараһаа эхилһэн болоод одоо 1.5 сая шахуу үгэ хэлэлгын тайлбариие агуулжа байна. Халха-Монгол хэлэн дээрэхи хубилбари 2004 оной 2 һарада эхилһэн. Буряад хэлэн дээрэхи хубилбари 2006 оной 2 һарада эхилһэн. Мүнөөнэй байдалаар хамагай түрүүндэ хэрэгтэй байгаа зүйлнүүд. Нюур хуудаһан болон системын хэлэлгэнүүдые Буряад хэлэн уруу оршуулха үйлэ ябасада хубита нэмэриеэ оруулаарайгты. Энэ хэрэгэй тулада доорохи холбооһонууд дээрэ даража ороод, заһабарилха гэһэн хэһэг дээрэ дарагты! Энэ хадаа буряад Википеэди . Буряадаар бэшэжэ шадаха хүн бүхэн тус нэбтэрхы толиие зохёолсохо аргатай!

This is a Wikipedia in the Buryat language . If you can write in this language and want to collaborate in the creation of this encyclopedia, let’s do it!

Вики-литэ

Үйлэ ябадалнууд

1776 оной 7 һарын 4 — Америкын Нэгэдэһэн Улас тусгаар тогтоһон.
1789 оной 7 һарын 14 — Бастили ордониие бүһэлэгдэһээр Франциин хубисхал эхилбэ.
1914 оной 7 һарын 28 — Дэлхэйн нэгэдүгээр дайн эхилбэ.

Түрэһэн

7 һарын 4 (1935 ) — Леонид Васильевич Потапов , Буряад Уласай түрүүшын юрэнхылэгшэ.
7 һарын 6 (1857 ) — XIV-дүгээр Далай Лама Данзан Жамсо (зурагта) .
7 һарын 18 (1935 ) — Нельсон Мандела , 1993 оной энхэ тайбанай Нобелиин шагналтан, Урда Африкын юрэнхылэгшэ.
7 һарын 30 (1863 ) — Хенри Форд , Америкын бизнесмен.

( дэлгэрэнгы... )

Наһа бараһан

7 һарын 15 (1924 ) — Антон Павлович Чехов , Ород уран зохёолшо.
7 һарын 29 (1890 ) — Винсент ван Гог , Нидерландын уран зурааша.

( дэлгэрэнгы... )

Дэлгэрэнгы • Заһабарилха • Түсэл

Викимедиин түһэлнүүд

Мета Вики Викимедиа түһэлнүүд	Викимедиа сан Дуу, зураг, бусад юумэн	Вики эшэлэл Эшэ үндэһэнүүд
Вики һонин Мэдээ	Вики толи Толи, тайлбари бэшэг	Вики зүйл Биологиин зүйлнүүд
Вики ном Һураха бэшэг, заабарнууд	Вики һорболжо Ном, сударнууд	Вики һургуули Эрдэм мэдэлгэ

Википеэдидэ шэнэ хубилалга

Википеэдидэ шэнэ хубилалга

Хаһалгын список:

д: Правка Викиданные
Н: Шэнэ хуудаһан заһабариин аргаар зохёогдоо (мүн баһа харагты шэнэ хуудаһануудай список )
м: Багахан хубилалта
б: Бодой хэһэн заһабари
(±123 ): Хуудаһанай хэмжээнэй хубилалта, байтаар

Шэнэ заһалга

Шэнэ үгүүлэлнүүд

18:56 18:56, 14 долоо һара 2024 ‎Азот (Түүхэ | заһаха ) ‎[3048 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «{{Химиин элемент |Нэрэ = Азот (N) |Атомай дугаар = 7 |Атомай масса = 14,0067 (14,00643 – 14,00728)<ref>Angegeben ist der von der IUPAC empfohlene Standardwert; da die Isotopenzusammensetzung dieses Elements örtlich schwanken kann, ergibt sich für die mittlere Atommasse der in Klammern angegebene Massenbereich. Siehe: Michael E. Wieser, Tyler B. Coplen: ''Atomic weights of the elements 2009 (IUPAC Technical Report...»)

19:23 19:23, 10 долоо һара 2024 ‎Чингиз Айтматов (Түүхэ | заһаха ) ‎[2487 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Чингиз Айтматов''' — XX зуун жэлэй Киргизэй уран зохёолшо. Үйлэдбэриин ажахын зоотехник мэргэжэлтэй хүдэлжэ ябаһан Чингиз Айтматов түрүүшынхиеэ 1952 ондо ород хэлэн дээрэ бэшэгдэһэн «Газетчик Дзюйо» гэһэн туужаараа эхи табиһан байна. Чин...»)
15:34 15:34, 10 долоо һара 2024 ‎Фритьоф Нансен (Түүхэ | заһаха ) ‎[5650 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Фритьоф Нансен''' ({{lang-no|Fridtjof Nansen}}; 1861 оной 10 һарын 10 , Баруун Акер — 1930 оной 5 һарын 13 , Байрюм ) — Норвегиин аяншалагша, океанограф, биолог, уларилай шэнжэлэгшэ, олониитын ажал ябуулагша; Ослогой ехэ һургуулиин ректор (1919—1921). == Намтар ==...»)
14:40 14:40, 10 долоо һара 2024 ‎Николай Гоголь (Түүхэ | заһаха ) ‎[6335 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Николай Гоголь''' — Украинада түрэһэн, ородоор бэшэһэн, уран зохёолшо. Николай Гоголь 1809 оной 3 һарын 20-ндо Полтавын можын , Миргородой сомоной Сорочынци гэжэ тосхондо түрэһэн юм. 1828 ондо Нижынэй гимнази дүүргэһэн һүүлээр Санкт-Пет...»)
13:52 13:52, 10 долоо һара 2024 ‎Максим Горький (Түүхэ | заһаха ) ‎[5129 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Максим Горький''' (жэнхэни нэрэ — '''Алексей Максимович Пешков''') — Ородой уранзохёолшо. 1868 ондо, Доодо Новгородто үгытэй модошо дарханай бүлэдэ түрөө һэн. Алексей Пешковай дүрбэ наһатайда эсэгэнь наһа бараһан юм. Алексей долоотойдоо һургуулида орой...»)
00:14 00:14, 10 долоо һара 2024 ‎Куросава Акира (Түүхэ | заһаха ) ‎[1556 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Акира Куросава''' — XX зуун жэлэй үеын эгээл бэрхэ режиссёрнуудай нэгэн болоно. Акира Куросава гүнзэгы бодолтой режиссёр, реалист, уран зурааша байгаа. Кадр бүхэндэ тэрэ ехэ анхаралтайгаар хандадаг, актёрнуудтай һонирхолтой ажал ябуулдаг байһан. «Ра...»)

22:53 22:53, 9 долоо һара 2024 ‎Хуби хүн (Түүхэ | заһаха ) ‎[1071 байт] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Хуби хүн''' — тусгаар, амяараа байдаг ганса, тусхай хүн<ref name="Абашеев">{{cite book |author=Абашеев Д.А.|date=1941 |title=Военно-политическэ терминүүдэй хуряангы словарь |trans-title= |url= |url-status= |url-access= |format= |language=буряад |location=Улаан-Үдэ |publisher=Бурят-монгол гүрэнэй хэблэл |isbn= |pages=51}...»)
17:16 17:16, 9 долоо һара 2024 ‎Худалдажа абаха шадабариин паритет (Түүхэ | заһаха ) ‎[2540 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Худалдажа абаха шадабариин паритет''' (ХАЧП) гэжэ тухайн уласай мүнгэнэй худалдажа абаха шадабариие ойлгохо болоод нүгөө уласта тэдэнэй мүнгөөр (жээшэнь, АНУ -да нэгэ американ доллараар ) худалдажа абажа болохо ...»)
14:05 14:05, 9 долоо һара 2024 ‎III Чарльз (Түүхэ | заһаха ) ‎[2300 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «{{Хаан | name = III Чарльз | title = Ехэ Британиин ба Хойто Ирландын Нэгэдэһэн хаанта уласай хаан | reign = 2022 оной 9 һарын 8 – мүнөө хүрэтэр | coronation = 2023 оной 5 һарын 6 | full name = Чарльз Филипп Артур Джордж | native_lang1 = Англи хэл...»)
12:21 12:21, 9 долоо һара 2024 ‎Хёморол (Түүхэ | заһаха ) ‎[5488 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Химарал''' гээшэ ниигэмэй , эдэй засагай , улас түрын ажал ябуулгада хаа-яа тохёолдохо бэрхэшээл, эбдэрэл, хубилалта, хүндэ урбалтын үе мүн.<ref name="Абашеев">{{cite book |author=Абашеев Д.А.|date=1941 |title=Военно-политическэ терминүүдэй хуряангы словарь |tran...») «Химарал» шэнгеэр анхан зохёогдоһон
11:51 11:51, 9 долоо һара 2024 ‎Банк (Түүхэ | заһаха ) ‎[1072 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Банк''' хадаа тусхай янзын олзын хэрэг эрхилэлгын урьһаламжа ба мүнгэн сангай хүрэнгэтэ байгуулалта гээшэ, банкнууд хадаа хүдэлсэгүй байһан мүнгэн хүрэнгые хүдэлгэжэ ашаг олохо болгон, хүрэнгэтэнэй мэдээндэ үгэжэ мүнгэнһөө элдэб зүйлын ашаг олзо суг...»)

23:18 23:18, 7 долоо һара 2024 ‎Пропаганда (Түүхэ | заһаха ) ‎[659 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Пропаганда''' — гээшэ үзэл суртал гү, али һургаал, бодолго зааха ябадал.<ref name="Абашеев">{{cite book |author=Абашеев Д.А.|date=1941 |title=Военно-политическэ терминүүдэй хуряангы словарь |trans-title= |url= |url-status= |url-access= |format= |language=буряад |location=Улаан-Үдэ |publisher=Бурят-монгол гүрэн...»)
22:31 22:31, 7 долоо һара 2024 ‎Үндэһэтэнэй Лигэ (Түүхэ | заһаха ) ‎[1666 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Үндэһэтэнэй Лигэ''' хадаа 1919 ондо Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай һүүлээр бии болоһон, 1946 ондо үгы болоһон уласхоорондохи байгуулга ; Үндэһэтэнэй Лигэ болбол дүрэмынгөө ёһoop ямаршье дайнай ябадалда эсэргүүсэхэ, уласхоорондын али...»)
22:24 22:24, 7 долоо һара 2024 ‎Патриотизм (Түүхэ | заһаха ) ‎[864 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Патриотизм''' — түрэһэн эхэ нютаг орондоо дурлаха ябадал; орон нютагаа дайсанһаа хамгаалха сэдьхэл, патриотизм болбол арад ниитые мунхаруулан, национализмые шангаруулха, үндэһэтэнэй уласые улам бүхэжүүлхэ арга болоно.<ref name="Абашеев">{{cite book |author=...»)
22:04 22:04, 7 долоо һара 2024 ‎Нацизм (Түүхэ | заһаха ) ‎[1964 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Нацизм''' хадаа фашизм ба Гитлерэй үндэһэтэнэй социализмын ({{lang-de|Nationalsozialism}}) хуряангы нэрэ, 1919-1945 оной хоорондо байһан Германиин тоталитарис , экстремис , хэт...»)
21:16 21:16, 7 долоо һара 2024 ‎Үндэһэтэн (Түүхэ | заһаха ) ‎[1128 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Үндэһэтэн''' гээшэ хадаа түүхын ута удаан хугасаанай ябасада бүрилдэн тогтдоһон яһатануудай нэгэдэл, эртэ сагһаа нааша хамтаран һуужа хүнүүдэй олоһон нэгэ байдал, үндэһэтэнэй гол заршамууд гэбэл: эртэ сагһаа нааша бүхөөр тогтоһон нэгэ хэлэ, н...»)
20:56 20:56, 7 долоо һара 2024 ‎Национализм (Түүхэ | заһаха ) ‎[1533 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Национализм''' бэшэ үндэһэтэниие дарлаха, үндэһэтэнэй дундахи эб найрамдал эбдэхэ үзэл бодол,<ref name="Абашеев">{{cite book |author=Абашеев Д.А.|date=1941 |title=Военно-политическэ терминүүдэй хуряангы словарь |trans-title= |url= |url-status= |url-access= |format= |language=буряад |location=Улаан-Үдэ |publis...»)
13:41 13:41, 7 долоо һара 2024 ‎Африкын Холбоон (Түүхэ | заһаха ) ‎[1569 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Африкын Холбоон''' гээшэ Африка түбиин уласхоорондын эгээн томо улас түрын, эдэй засагай нүхэсэлгэ. Африкын оронуудай хоорондохи улас түрын, эдэй засагай, соёлой болон бусад холбоо барисаа хүгжөөлгэдэ туһалхын түлөө Аддис-Абебэдэ 1963 ондо байгуулһан А...»)
11:39 11:39, 7 долоо һара 2024 ‎Грек үзэг (Түүхэ | заһаха ) ‎[6959 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Грек үзэг''' хадаа грек хэлээр бэшэхэдэ хэрэглэдэг үзэг бэшэг юм. Алфавит гэһэн үгэ альфа ба бета гэжэ грек үзэглэлэй түрүүшын хоёр үзэгэй нэрэһээ гаралтай. Грек үзэг лата ба кирилл үзэгүүдэй эхи табигша гэжэ то...»)

22:09 22:09, 6 долоо һара 2024 ‎I Сулейман (Түүхэ | заһаха ) ‎[3868 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Жабхаланта''' гэжэ алдаршаһан '''I Сулейман''' (1495-1566), Османай эзэнтэ гүрэнэй арбадахи ба эгээн ехэ султан гэжэ тоосогдодог. Жабхаланта Сулейман 1495 оной 4 һарын 27-до Трабзон хотодо түрэһэн байна. 1512—1520 оной хоорондо хааншалһан I Селим султанай хүбү...»)
15:06 15:06, 6 долоо һара 2024 ‎АСЕАН (Түүхэ | заһаха ) ‎[1872 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''АСЕАН''', '''Зүүн-Урда Азиин бүһэ нютагай хамтын ажаллалгын ниигэмлиг''' гээшэ улас түрын , эдэй засагай ашаг һонирхолоороо нэгэдэһэн Зүүн-Урда Азида оршодог 10 уласай уласхоорондын байгуулга мүн. АСЕАН болбол 1967 оной 8 һарын 8-нда Индонези ,...»)
14:41 14:41, 6 долоо һара 2024 ‎Эпилепси (Түүхэ | заһаха ) ‎[1485 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Эпилепси''' гү, али хуушаршаhанаар '''унадаг үбшэн''' гээшэ бэе гэнтэ шүрбэһөө таталгада элирдэг унжагайрһан мэдэрэлэй үбшэн юм<ref name="PMID8330566">{{статья |заглавие=Guidelines for epidemiologic studies on epilepsy. Commission on Epidemiology and Prognosis, International League Against Epilepsy |и...»)

10:13 10:13, 5 долоо һара 2024 ‎Сунни лалын шажан (Түүхэ | заһаха ) ‎[1934 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Сунни лалын шажан''' (араб хэлэнһээ «сунна» - «хуули») болбол лалын шажанай эгээл томо урадхал. Сунни һүзэгтэн Мухаммедһаа залгамжалһан улас түрын эрхэ мэдэл халифаар ударидадаг теократитай уласай гарта байха ёһотой гэжэ үзэдэг. шииа һүз...»)
09:15 09:15, 5 долоо һара 2024 ‎Шүрэн (Түүхэ | заһаха ) ‎[2237 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Шүрэн''' гээшэ далайн колониин коэлентератууд, гол түлэб шүрэн полипуудай ангиһаа, зарим талаараа гидроидуудай (гидрошүрэн) ангиһаа. Шүрэн хадаа хүсэтэй, ехэнхидээ шохойн (кальциин карбонатһаа), заримдаа эбэрээр хэһэн араг яһа бии болгохо шадабаряараа...»)
08:56 08:56, 5 долоо һара 2024 ‎Ехэ шүрэн далан (Түүхэ | заһаха ) ‎[2647 байтнууд] ‎ Elvonudinium (зүбшэн хэлсэлгэ | Хуби нэмэри ) (Шэнэ хуудаһан: «'''Ехэ шүрэн далан''' гээшэ Австрали түбиин зүүн хойто эрьеэр 2300 км үргэлжэлһэн шүрэн хабсагай ба аралнуудай нюрган, хойто хэһэгтэ үргэниинь ойролсоогоор 2 км, урда зүгтэ үргэниинь – 150 км. 344 400 дүрбэлжэн км талмайтаяа Дэлхэй дээрэ...»)